Teknolojik Bilgiler
Anasayfa » Aktüel » Amerika Nasıl Süper Güç Oldu

Amerika Nasıl Süper Güç Oldu

Amerika nasıl süper güç olduBerlin duvarının yıkılması ve Sovyetlerin dağılmasıyla beraber çift kutuplu dünyadan tek kutuplu dünyaya geçmiş olduk. Bu dünyanın süper gücü de hiç kuşkusuz Amerika Birleşik Devletleri oldu. Peki daha birkaç yüzyıllık tarihi olan bu ülkeyi ve onun insanlarını dünyanın hakimi yapan faktörler neydi. Bu sorunun cevabını aradık, bulabildiklerimiz aşağıda.

Dikey Mobilite. Bugün adına Amerikan Rüyası (American Dream) dediğimiz şey Las Vegas’ın ışıklı tabelaları değil, tam olarak bu. Katmanlar arası geçişkenlik bireylerin kendilerine daha fazla yatırım yapmasına ve ülkenin insan kaynağın bu şekilde gelişmesine olanak sağlıyor. Fırsat eşitliği ve adalet de beraberinde geliyor. Bir zencinin Amerikan Başkanı olabildiği bir ülke burası, tersi örnek mi istiyorsunuz hiçbir zaman süper güç olamayacak Hindistan’a bakın.

protestan ahlakProtestan Ahlak. Yüz binlerce kızılderiliyi kesen, ülkelere demokrasi götürmek on binlerce insanın ölümüne sebep olan ahlakta bahsetmiyoruz tabii ki. Amerikan nüfusunun yarısından fazlasını oluşturan ve makbul Amerikalıyı tanımlayan WASP (White Anglo-Saxon Protestan) tabirinin protestan bileşeninden bahsediyoruz. Almanlar ve İskandinavlar gibi Amerikalıların da iş ahlakı ve disiplini kendilerini başarıya ulaştırıyor.

Rekabetçi ve Girişimci Ekonomi. Merkezi yapının sınırlı alanlarda müdahil olarak verimsizliği engellerken, federatif yapıların rekabeti her daim körükleyerek verimliliği getirdiği bir ekonomi Amerikan ekonomisi. Amerikalılar, devletlerin şirket yönetemeyeceği gerçeğini yüzyıllar önceden farketmiş dolayısıyla serbest pazar ve girişimciliğe adeta tapıyorlar. Bugün eğer Sovyetler yer ile yeksan olmuşken ABD hala eski gücünü koruyabiliyorsa bu durumun sebebini belki de burada, işin ekonomik yanında aramak lazım.

Federal Devlet ve Demokrasi. ABD, tarihinin hiç bir döneminde merkezden yönetilen, merkezi idarenin etkili olduğu bir devlet olmadı. Polis şefinden savcısına, valisinden hakimine bir çok idari kadronun yerel halk tarafından seçildiği bir ülke burası. Hatta günümüzde Amerika için yapılan en büyük eleştiri merkezi hükumetin gereğinden fazla güçlenmesi ve bu durumun eyaletlerin (devlet) özerkliklerini tehdit eder hale gelmesi. Demokrasiye ise çok fazla değinmeye gerek yok. Amerikalıların toplumsal sözleşmesi demokrasi ve güçler ayrılığı üzerine kurulu. Bu iki öge federalite ile de birleşince “demokratik” olduğunu iddia eden pek çok “cumhuriyet”te görülen “seçimle gelen krallar” bu ülkede söz sahibi olamıyorlar.

göçmenlerGöçmenlerin Ülkesi. İngilizlerden kaçan İrlandalıların, Almanlardan ve Ruslardan kaçan Yahudilerin, Osmanlıdan kaçan Ermenilerin ve daha iyi bir hayat standardı yakalayabilmek için yeni dünyaya kapağı atmak isteyenlerin oluşturduğu bu ülke din, vicdan ve fikir hürriyetinin yaşanabilmesi için çok uygun bir ortam sunuyor. Her ne kadar zaman içinde bazı idealler deformasyona uğrasa da Amerikalılar kendi başarılarının kaynağının sahip oldukları bu ortak miras olduğunun farkında.

Coğrafi Konum. “Polonya’nın en büyük talihsizliği Almanya ve Rusya arasında kalmasıdır” derler. Doğruluk payı oldukça yüksek olan bir önermedir bu. Pek bilinmez ama Polonyalıların 2. Dünya Savaşı’nda ödedikleri diyet belki de Yahudilerinkinden fazladır. Deniz aşırı bir ülke olmanın dünyanın geri kalanındaki sorunlardan izole olmak gibi bir avantajı vardır (bkz. Japonya, İngiltere, Avusturalya). Sizi kolay kolay işgal edemezler ama siz yeterli gücünüz varsa istediğiniz yeri işgal edebilirsiniz. Amerikalılar da bu durumu çok iyi kullanmışlardır.

Bir yorum

  1. Amerika’yı güçlü devlet yapan şey;çok zengin yeraltı ve yerüstü kaynakları iken ,bu devleti süper güç ve dünya lideri yapan şey ;tüm dünyayı ele geçirme arzuları ve bunu sağlamada kullandıkları müthiş sinsi ve akılcı politikalardır..
    Diğer dünya ülkeleri bu gerçeği yeni farkettiler.bu yüzden dünyanın hemen her bölgesinde durumun farkında olan ülkeler belirmeye başladı.bu ülkelerden biride Türkiye’dir.-Mesela ülkemiz birkaç yıl önce Çin ile kendi milli paramız ile ticaret yapma çalışmasına girdi-
    Bu farkındalık Amerika’nın dünya’da söz sahibi ülke olma konumunu
    geriletecektir.

Cevapla

E-posta adresiniz yayınlanmayacak.Belirtilen yerler zorunludur *

*

Şu HTML etiketlerini ve özelliklerini kullanabilirsiniz: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>

En Üste Kaydır