Teknolojik Bilgiler
Anasayfa » İş Dünyası » Enflasyon Nedir – Enflasyon Sepeti – Enflasyon Türleri

Enflasyon Nedir – Enflasyon Sepeti – Enflasyon Türleri

enflasyonPek çok insanın kullandığı ama birçoğunun ne olduğunu tam olarak bilmediği bir kavramdır enflasyon. Bu yazımızda sizlere kısaca enflasyon ne demek, enflasyon çeşitleri nelerdir, enflasyon oranı nasıl hesaplanır gibi soruların cevabını vermeye çalıştık. Umarız yararlı olur.

Enflasyon Nedir

Enflasyon bazı ekonomik gelişmeler sonucunda fiyatlar genel düzeyinin yükselmesi dolayısıyla da paranın reel değerinin düşmesi olarak tanımlanabilir. Fiyatlar genel düzeyinin yükselip-yükselmediği fiyat endeksleri kullanılarak hesaplanır.

Enflasyon Oranı ve Fiyat Endeksi

Fiyat endeksi, enflasyon oranını, diğer ifadesiyle fiyatlardaki artış veya azalışları ölçmek için kullanılan araçtır. Ürünlerin dahil olduğu enflasyon sepetine göre endeksler de farklılık gösterir. Ülkemizde kullanılan temel fiyat endeksleri; Üretici Fiyat Endeksi (ÜFE) ve Tüketici Fiyat Endeksi (TÜFE)’dir. ÜFE üretilmiş ve toptancıya iletilmiş mallar üzerinden hesaplanırken, TÜFE tüketiciye ulaşmış mallar üzerinden hesaplanmaktadır.

Enflasyon Sepeti Nedir – Enflasyon Nasıl Hesaplanır

Fiyat endekslerindeki değişimi tüm mallar üzerinden yapmak imkânsızdır. Bu nedenle enflasyon belirli mallar üzerinden hesaplanır. Bu malların oluşturduğu kümeye enflasyon sepeti denir. Ülkemizde enflasyon sepetine dâhil olan mallar Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) tarafından hesaplanmaktadır. TÜFE’de ağırlığı gıda, içki, sigara, kira, ulaştırma gibi mal ve hizmetler ağırlığa sahipken, ÜFE’de ağırlığı tarım ve imalat sanayi oluşturur.

Aynı zamanda milli gelir deflatörü kullanılarak da enflasyonu hesaplamak mümkündür. Bu metotta milli gelir hesabında bulunan tüm mal ve hizmetlerdeki fiyat artışları dikkate alınır. Milli gelir deflatörünü hesaplamak için Gayri Safi Milli Hasıladaki (GSMH) cari artış ile sabit fiyatlarla hesaplanan reel artış karşılaştırılır.

Enflasyon Sepetinde Neler Var

Enflasyon sepetindeki ürünler her yıl Aralık ayında güncellenmekte ve yıldan yıla değişiklik gösterebilmektedir. TÜİK tarafından yapılan açıklamaya göre 2011 yılı enflasyon sepetinde en büyük ağırlığa sahip 20 mal ve hizmet aşağıdaki gibidir.

  • Kira
  • Elektrik
  • Cep telefonu görüşme ücreti
  • Su
  • Benzin
  • Tüp
  • LPG
  • Doğal gaz
  • Kömür
  • Mazot
  • Otomobil
  • Ekmek
  • Taze sebzeler
  • Taze meyveler
  • Et
  • Beyaz peynir
  • Dolmuş ücreti
  • Sigara
  • Lokantada yenenler
  • Deterjan

Enflasyon Çeşitleri

Talep enflasyonu ve maliyet enflasyonu olmak üzere iki çeşit enflasyon vardır.

Talep enflasyonu harcamalar ile ithalatın toplam değerinin, üretim ve ithalatın toplam değerini aşması neticesinde görülmektedir. Bu durumda talepte ortaya çıkan artışı karşılayacak düzeyde arz arttırılamaz. Bu da, fiyatlar genel düzeyinin yükselmesine neden olur.

Maliyet enflasyonu ise arz yönünden kaynaklanmaktadır. Bu tür enflasyonda, üretim faktörleri piyasasındaki rekabet ihlalleri girdi fiyatlarını yükseltir. Bu sebeple artan maliyetler toplam arzda bir düşüşe neden olmaktadır.

Cevapla

E-posta adresiniz yayınlanmayacak.Belirtilen yerler zorunludur *

*

Şu HTML etiketlerini ve özelliklerini kullanabilirsiniz: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>

Bitkisel İlaçlar
En Üste Kaydır